Historycznie i tradycyjnie, jarzębiak to wódka owocowa przygotowana z nalewu jarzębinowego z dodatkiem destylatów owocowych i destylatu winnego oraz naturalnego karmelu. Kolor napoju jest jasnobrązowy, czasami z efektami opalizacji. Prawdziwy jarzębiak należy spożywać lekko schłodzony do temperatury około 17 °C jako aperitif, do mięs ciemnych. Szczególnie zalecany był do dziczyzny. Można go było także spożywać po posiłku na lepsze trawienie.

    Dowodów na przyszły sukces reaktywacji marki produktów nie zapewnia przykład jarzębiaku izdebnickiego. W Lanckoronie miała miejsce próba reaktywacji historycznej marki produktów. Mieszkańcy i władze Lanckorony w Małopolsce chcieli wprowadzić na rynek jarzębiak izdebnicki. Wzorując się na Łącku, które ma swoją śliwowicę, Lanckorona chciała model skopiować i reaktywować markę jarzębiaku izdebnickiego. Była to inicjatywa samorządowców oraz lokalnego stowarzyszenia. Dzięki staraniom Urzędu Gminy w Lanckoronie jarzębiak izdebnicki jako marka znalazł się na małopolskiej Liście Produktów Lokalnych. Jarzębiak izdebnicki jest jedną z odmian jarzębiaku. Tradycje produkcji jarzębiaku sięgają XVI wieku. W Izdebniku, na terenie obecnej gminy Lanckorona, wytwarzano wytrawną wódkę z dodatkiem jarzębiny, ziół i młodych pędów sosny. W XIX wieku wódkę z dodatkiem jarzębiny produkowała gorzelnia znajdująca się na dworze arcyksięcia Rainera Habsburga. Gorzelnia nosiła nazwę Fabryki Wódek Zdrowotnych i Likierów. Produkowano w niej następujące marki produktów: jarzębiak (Cognac aux Sorbes), jarzębinkę (Liqueur aux Sorbes), krem jarzębinowy (Creme aux Sorbes) oraz koniferynkę (Bonne goutte forestiere). Reaktywacja marki produktów nawiązuje więc do historii z czasów zaboru austriackiego. Według wpisu na liście produktów tradycyjnych, smak jarzębiaku izdebnickiego jest lekko cierpki. Wódka ma wyczuwalny zapach jarzębiny, bursztynowa barwę i zawartość alkoholu od 38 do 45%. Wpis mówi też, że "Jarzębina od najdawniejszych czasów była obecna w życiu mieszkańców Małopolski. Chroniła przed wszelkimi złymi siłami i demonami, miała też szerokie zastosowanie w medycynie ludowej: stosowano napary z kwiatów i kory, wywary z owoców, sporządzano nalewki na jej jagodach". Jarzębiak izdebnicki wielkiego sukcesu rynkowego dotychczas nie odniósł. Podobnie jest z leczniczą nalewką jarzębinową / jarzębiakiem z województwa pomorskiego, która została wpisana w dniu styczniu 2007 roku na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. I ta próba zbudowania marki produktów jest mało w kraju znana.

    Właściwości smakowe jarzębiny znano od lat. Przepisy na nalewki i likiery jarzębinowe były powszechnie stosowane w XIX wieku. Jarzębiak był jedną z najbardziej popularnych wódek owocowych w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. W Polsce używano marki produktów Jarzębiak w Zielonej Górze. Teoretycznie na podstawie takiej historii reaktywacja marki produktów miała by szanse powodzenia. W 2006 roku Polmosy pokłóciły się jednak o prawa do marki produktów Jarzębiak. Polmos Sieradz domagał się od Polmosu Lublin zaprzestania produkcji wódki i stosowania marki produktów Jarzębiak. W 1989 roku państwowe Polmosy w trybie przetargu podzieliły między siebie marki produktów i prawa do znaków towarowych. Marka Jarzębiak trafiła do Polmosu Sieradz, który twierdził, że oznaczenia Jarzębiak są jego wyłączną własnością, a produkcja przez lubelską firmę jest nielegalna. Marka Jarzębiak Rowan Vodka stała się jego sztandarowym produktem firmy z Sieradza. Dlatego firma zareagowała na wprowadzenie do portfolio marki produktów nazwanej Lubelski Jarzębiak. Przedstawiciele Sieradza twierdzili, że firma z Lublina prowadzi nieuczciwą konkurencję podszywając się pod renomę sieradzkiej marki produktów, oraz że deprecjonuje jego wartość i jakość. Wódka jarzębiak w Lublinie była nalewką o zawartość alkoholu do 36 procent i niższej cenie. Polmos Lublin bronił się twierdząc, że ,,jarzębiak” jest nazwą rodzajową określającą gatunek wódki. Nazwy rodzajowej jako marki produktów nikt nie może sobie przywłaszczyć, a Sieradz ma prawa jedynie do jednego rodzaju etykiety ze słowem jarzębiak.

    Wódki oraz nalewki z jarzębiny znane są również w Niemczech. Marki używają nazw Vogelbeerschnaps i Ebereschenlikör. Jarzębiak produkowany jest także w Czechach. Polmos Lublin obecnie nie ma w ofercie takiej marki produktów. Polmos Sieradz już nie istnieje.

 
Maria Orkwiszewska , ANAGRAM Naming